عبيد الله بن عبد الله ابن خرداذبه ( مترجم : سعيد خاكرند )

103

المسالك و الممالك ( فارسى )

( 427 ) - طرابلس : طرابلس به رومى و يونانى بر سه شهر اطلاق مىشود ؛ يونانيان آن را طربليطه كه در زبان ايشان به معناى سه شهر باشد ، طرا به معنى سه و بليطة شهر است ؛ آمده است كه اشباروس قيصر اول آن را ساخت ؛ و همچنين شهر اياس ناميده مىشود . گرد شهر طرابلس ديوارى سنگى و مستحكم بنا كرده‌اند و در كنار دريا واقع است و ساختمان مسجد آن بهترين ساختمان است ؛ و بازارهاى پررونق در آن وجود دارد و مسجد آن به مسجد القاب معروف است و باغات بسيار دارد و ثمرات و خيرات . ( 428 ) - جبيل : و . . . و جبيل نيز شهرى است در سواحل دمشق از اقليم چهارم و . . . و شهرى مشهور در شرق بيروت در فاصله هشت فرسخى از بيروت و از مناطقى است كه توسط يزيد بن ابى سفيان فتح شد و در دست مسلمانان بود تا اينكه منجيل فرنگى لعنة الله ، بر آن وارد شد ، آن را به كمك دزدان دريايى محاصره كرد و آنگاه به مردم پيام فرستاد و به آنان امان داد ؛ اين حادثه در سال 596 اتفاق افتاد . ( 429 ) - بيروت : شهرى مشهور در ساحل درياى شام و جزء بخشهاى دمشق ؛ و فاصله‌اش تا صيدا سه فرسخ است . ( 430 ) - صيدا : . . . و آن شهرى است بر ساحل درياى شام ، از بخشهاى دمشق ؛ در شرق صور واقع شده و فاصله‌اش تا آن شش فرسخ است . ( 431 ) - بثنيه : . . . نام بخشى از بخشهاى دمشق ، . . . و گفته شده : روستايى بين دمشق و أذرعات است ؛ ازهرى گويد : ايوب پيامبر عليه السلام از آن شهر است . ( 432 ) - حوران : . . . كوره‌اى وسيع از بخشهاى دمشق در سمت قبله ؛ داراى روستا - هاى بسيار و كشتزارها و . . . است . ( 433 ) - بلقاء : كوره‌اى از اعمال دمشق بين شام و وادىالقرى ؛ قصبه‌اش عمان ؛ روستاهاى بسيار و كشتزارهاى وسيع دارد . ( 434 ) - مآب : شهرى در بخش شام از نواحى بلقا ؛ احمد بن محمد بن جابر گويد ، ابو عبيده جراح در دوران خلافت ابو بكر در سال 13 پس از فتح بصرى در شام به سوى مآب از سرزمين بلقاء حركت كرد . ( 435 ) - بصرى : موضعى در شام از بخشهاى دمشق است كه قصبه كوره حوران باشد و نزد اعراب در گذشته و حال شناخته شده بود . ( 436 ) - عمان : شهرى در بخش شام و بخشى از سرزمين بلقاء بوده است . ( 437 ) - جابيه : روستايى از بخشهاى دمشق ؛ سپس به بخشهاى جيدور ، از ناحيه جولان نزديك موج الصفه پيوست ؛ در اين ناحيه عمر بن خطاب خطبه‌اى مشهور خواند ؛ دروازه‌اى در دمشق به نام باب الجابيه وجود دارد . ( 438 ) - طبريه : از بخشهاى اردن در سمت غور ؛ و فاصله‌اش تا دمشق سه روز راه و تا بيت المقدس و عكا ده روز است . ( 439 ) - كسوة : روستايى است ؛ اولين منزلگاه كاروانهائى كه از دمشق به سوى مصر عازم هستند و در آن استراحت كنند .